Επεισόδιο 25
FLATLAND: Η ΕΠΙΠΕΔΟΧΩΡΑ

Τίτλος: Flatland: η Επιπεδοχώρα
Συγγραφέας: Έντουιν Άμποτ

Το  βιβλίο σε λίγες γραμμές:
Ταξίδι στην Επιπεδοχώρα ή αλλιώς Flatland. Στο πρώτο μέρος της ιστορίας, ο αφηγητής, ένα τετράγωνο με ανησυχίες, περιγράφει τον αυστηρά δομημένο κόσμο των δύο διαστάσεων στον οποίο ζει. Η Επιπεδοχώρα δεν έχει ούτε ήλιο, ούτε ουράνια σώματα. Τα σπίτια είναι χωρίς παράθυρα, πενταγωνικά (τα τρίγωνα τα απαγόρευσε η Πολεοδομία, ενώ τετράγωνα συναντά κανείς μόνο σε υποβαθμισμένες αγροτικές περιοχές). Οι γυναίκες είναι απλές ευθείες γραμμές και βρίσκονται στη βάση της κοινωνικής πυραμίδας (λόγω του σχήματος τους μπορούν να γίνουν αόρατες, οπότε δεν τις υπολογίζουν ιδιαίτερα). Κάθε κοινωνική τάξη έχει ένα σχήμα: στρατιώτες και εργάτες είναι ισοσκελή τρίγωνα, οι μικροαστοί ισόπλευρα τρίγωνα, οι ανώτερες τάξεις και οι επιστήμονες τετράγωνα, πεντάγωνα και γενικά κανονικά πολύγωνα με αριθμό πλευρών ανάλογο της θέσης τους και τέλος οι ιερείς είναι κύκλοι. Στις ανώτερες τάξεις (κανονικά πολύγωνα) κάθε αγόρι εξασφαλίζει μια πλευρά παραπάνω από τον πατέρα του, αλλά και οι έμποροι και οι στρατιώτες μπορούν να ανέβουν θέση, αν αποκτούσαν πολλά χρήματα ή πολεμούσαν με ηρωισμό σε κάποια μάχη.

Στο δεύτερο μέρος ο ήρωας, το μελαγχολικό τετράγωνο, ταξιδεύει σε άλλες διαστάσεις. Ξεκινάει υποθέτοντας ότι βρίσκεται σε ένα μονοδιάστατο σύμπαν στο οποίο οι κάτοικοι δε θα τον καταλαβαίνουν, στην συνέχεια δέχεται την επίσκεψη μιας σφαίρας, πλάσμα ενός τρισδιάστατου κόσμου και τέλος υποθέτει την ύπαρξη μιας πραγματικότητας τεσσάρων και περισσοτέρων διαστάσεων, τρομάζοντας έτσι τον σφαιρικό επισκέπτη του.

Συμμετέχουν οι ηθοποιοί:

  • Αντώνης Γκρίτσης
  • Παύλος Εμμανουηλίδης
  • Ρόζα Κυρίου
  • Δημήτρης Μαγγίνας
  • Ελένη Φιλιούση


Εκδόσεις του βιβλίου που προτείνει η εκπομπή:

  • Flatland: η Επιπεδοχώρα, Edwin A. Abbott · μετάφραση Φωτεινή Μωράκη. - 1η έκδ. - Αθήνα : Αιώρα, 1999


Γνωριμία με το συγγραφέα...
Ο Edwin Abbott γεννήθηκε το 1838 στην Αγγλία και ήταν γιός του Edwin Abbott διευθυντή φιλολογικής σχολής. Πήγε σχολείο στο Λονδίνο, ενώ συνέχισε τις σπουδές του στο πανεπιστήμιο του Cambridge. Λόγω των υψηλών επιδόσεων του στα κλασσικά μαθήματα και τη θεολογία, αλλά και στα μαθηματικά, έγινε συνεργάτης του πανεπιστημίου. Το 1865 και σε ηλικία μόλις 26 ετών γίνεται διευθυντής στο βασιλικό σχολείο του Birmingham (King Edward's School). Αποσύρθηκε το 1889 και αφοσιώθηκε σε λογοτεχνικές και φιλοσοφικές αναζητήσεις, καθώς και στην συγγραφή βιβλίων. Έγραψε σπουδαία λεξικά, βιβλία γραμματικής και πολλά θεολογικά βιβλία καταφέρνοντας συνήθως να ταράζει τον θεολογικό κόσμο της εποχής με τις φιλελεύθερες σκέψεις του.

Το πιο δημοφιλές βιβλίο του είναι αναμφίβολα η Επιπεδώθηκα, βιβλίο μάλιστα που το κυκλοφόρησε αρχικά με το ψευδώνυμο Α.Square, φοβούμενος τις αντιδράσεις της αυστηρής Βικτωριανής Αγγλίας.

Περίεργες Σημειώσεις...
Η Επιπεδώθηκα γράφτηκε στην Αγγλία, το 1884, στην καρδιά δηλαδή της Βικτωριανής εποχής. Ήταν μια εποχή με πολύ αυστηρά ήθη. Η διάκριση ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις ήταν ξεκάθαρη και δε υπήρχε περίπτωση να ξεπεραστεί. Ένας εργάτης ή ένας αγρότης δε θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί ότι θα γινόταν ευγενής. Όσο για τους ευγενείς, αν ο γιος κάποιας αριστοκρατικής οικογένειας τολμούσε να αναμειχθεί με τα κατώτερα στρώματα, γινόταν αυτόματα η ντροπή των δικών του που καμιά φορά τον αποκήρυσσαν κιόλας. Ένα από τα πράγματα που τον θύμωναν περισσότερο ήταν η άδικη μεταχείριση των γυναικών. Ο ΄Αμποτ δε συμφωνούσε με όλα αυτά και ήθελε να βρει κάποιο τρόπο να τα κατακρίνει. Συχνά ο καλύτερος τρόπος να ασκήσεις κριτική σε κάτι είναι η σάτιρα. Αν όμως ο Αμπωτ έγραφε ένα μυθιστόρημα με ήρωες άγγλους του 19ου αιώνα που με τις πράξεις τους θα κορόιδευαν τα Βικτωριανά ήθη είναι σίγουρο ότι θα κατέληγε ο ίδιος στη φυλακή και το βιβλίο του στην πυρά, αφού θα το έκοβε η λογοκρισία. Έτσι προτίμησε να γράψει ένα μυθιστόρημα που να εκτυλίσσεται σε μια φανταστική χώρα, που να μοιάζει ολότελα διαφορετική από την Αγγλία της εποχής του. Αυτή ήταν η Επιπεδοχώρα. Μια χώρα σε δύο διαστάσεις, όπου όλοι οι κάτοικοι ήταν επίπεδα όντα, γραμμές και πολύγωνα δηλαδή. Κατάφερε όμως να μεταφέρει σ’ αυτά τα επίπεδα πλάσματα, τις ιδιότητες και κυρίως τα ελαττώματα των συμπατριωτών του. Κανείς δε θα μπορούσε να τον κατηγορήσει ότι με την επίπεδη κοινωνία του αμφισβητούσε τους θεσμούς της Βικτωριανής Αγγλίας. Κι όμως αυτό ακριβώς έκανε.


Συνδεθείτε...

  • Το μουσείο Ηρακλειδών στο Θησείο, από το 2006 έχει αφιερώσει τον τομέα του β’ ορόφου του μουσείου στον Ολλανδό χαράκτη και γραφίστα Maurits Cornelis Escher, με την παρουσίαση περίπου σαράντα έργων χαρακτικής από τη συλλογή του μουσείου.
     
  • Επισκεφτείτε την επίσημη ιστοσελίδα του ζωγράφου της Γεωμετρίας Έσερ για να μάθετε και να δείτε όλα τα ιδιαίτερα έργα του!!!
     
  • Για όσους θα ήθελαν μια έξοχη και σύγχρονη οπτικοποίηση αυτού του βιβλίου, υπάρχει- σε μορφή DVD στη δικτυακή διεύθυνση.